สุดสัปดาห์ของเดือนตุลาคมคือวันหยุดพักผ่อนของคนส่วนใหญ่ แต่สำหรับเด็กๆ กลุ่มหนึ่งที่มีความสนใจด้านวิศวกรรมและความเร็วของรถแข่ง นี่คือวันแข่งขัน STEM Racing Thailand National Finals 2026 ที่พวกเขารอคอย
นี่คือการแข่งขันเวทีระดับโลกที่นำกีฬา Formula 1 มาเป็นโจทย์ให้เยาวชนใช้ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ (STEM) ออกแบบและสร้างรถแข่งจำลอง พร้อมเรียนรู้การบริหารโครงการ การตลาด และการทำงานเป็นทีม เสมือนการทำงานของทีมแข่งรถจริง
หนึ่งในทีมที่เข้าร่วมแข่งขันครั้งนี้คือ ทีม AU Vitus ที่เป็นการรวมทีมกันของเยาวชนออทิสติก ปีนี้ไม่ใช่ปีแรกที่พวกเขาเข้าแข่งขัน แต่เป็นปีที่ 3 และเป็นก้าวสำคัญที่ขยับรุ่นแข่งมาสู่ Development Class ซึ่งมีความท้าทายมากขึ้น
ท่ามกลางบรรยากาศการแข่งขันที่คึกคัก สมาชิกทั้ง 5 คนของทีม AU Virtus อยู่ในเรทซิ่งสูทสีน้ำเงินเข้ม พวกเขาไม่ต่างจากเยาวชนทีมอื่นๆ ในสนามแห่งนี้ แม้จะเป็นบุคคลออทิสติกทีมเดียวในการแข่งขัน แต่พวกเขาไม่มีสิทธิพิเศษใดๆ มีเพียงแต่ทักษะที่สั่งสมจากการฝึกฝนและความตั้งใจที่จะนำผลงานมาร่วมพิสูจน์ความสามารถภายใต้กติกาเดียวกัน
เส้นทางการเติบโตจากประสบการณ์สู่การท้าทายตัวเอง
“พวกเราเก็บเกี่ยวประสบการณ์มา 2 ปีแล้ว ซึ่งก็พัฒนามาตลอด ปีนี้ผมว่าเรามั่นใจที่ลงแข่งใน Development Class และอยากพิสูจน์ให้เห็นว่า บุคคลออทิสติกสามารถทำได้เหมือนคนปกติครับ” ปุณณ์ – ปุณยสิทธิ์ สววิบูลย์ Project Manager และ Manufacturing Designer ของทีม เล่าถึงความมั่นใจที่เพิ่มขึ้น
ปีแรก ทีมเยาวชนจากมูลนิธิออทิสติกไทยได้เข้าร่วมการแข่งขัน F1 in Schools Thailand National Finals 2024 ระดับ Entry Class ในชื่อทีม Lucky AU Stars โดยคว้ารางวัลที่ 2 ประเภท Team Identity Award
ปีต่อมาพวกเขากลับมาในชื่อ AU Star Racing พร้อมผลงานที่ก้าวไปอีกขั้น คว้ารางวัลที่ 1 Team Identity Award และอันดับ 3 รางวัล Design Portfolio Award จาการแข่งขัน STEM Racing Thailand National Finals 2025
การก้าวสู่รุ่น Development Class ในปีนี้ยากขึ้นจากการแข่งขันรุ่นเดิมที่มีโครงสร้างรถพื้นฐานให้ดัดแปลง เพราะทีมต้องออกแบบรถขึ้นใหม่ตั้งแต่ศูนย์ พวกเขาเปลี่ยนชื่อทีมมาเป็น “AU Virtus” เพื่อสะท้อนพัฒนาการและความมั่นใจที่เพิ่มมากขึ้น แม้แต่สีประจำทีมก็ปรับจากสีฟ้ามาเป็นสีน้ำเงินเข้ม เพื่อสื่อถึงการเติบโต
“ชื่อ AU Virtus มาจาก AU ที่หมายถึง ออทิสติก และทองคำในตารางธาตุ ส่วน Virtus เป็นชื่อของเทพีแห่งความกล้าหาญของโรมัน แล้วก็พ้องกับ Victory ที่แปลว่า ชัยชนะด้วยค่ะ” พลอย – บุณิกา หล่อเกรียงไกร Marketing Manager ของทีม เล่าถึงชื่อใหม่ที่ทุกคนช่วยกันคิด ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความท้ายทายครั้งใหม่
รวมตัวกันทำงานเป็นทีม
ช่วงเวลาก่อนการแข่งขัน 6 เดือน สมาชิกทั้ง 5 คนของทีม AU Virtus ทำงานร่วมกันอย่างเต็มที่ โดยแบ่งหน้าที่กันทำงานตามความถนัด เริ่มจากการประดิษฐ์รถแข่งจำลอง ที่มีต้นทางมาจากภาพสเก็ตช์ของ เคน – ณพงศ์ อุทุมสุกลวัฒน์ Design Engineering ออกแบบรูปทรงของรถโดยคำนึงถึงหลักอากาศพลศาสตร์ เพื่อให้รถทำความเร็วได้ตามเป้าหมาย
“ใช้เวลาออกแบบภาพสเก็ตช์ไม่ต่ำกว่า 3 สัปดาห์ โดยความยากอยู่ที่ปีกและขนาดของรถ เพราะต้องคำนวณน้ำหนักด้วย” เคน เล่าถึงความท้าทาย
จากภาพสเกตช์นี้ ปุณณ์ จะนำแบบมาพัฒนาต่อด้วยโปรแกรม Autodesk Fusion ซึ่งเป็นเครื่องมือวิศวกรรมระดับมืออาชีพ ทั้งการออกแบบสามมิติและการวิเคราะห์การไหลของอากาศ (CFD) ซึ่งเขาได้เรียนรู้ในการใช้งานโปรแกรมนี้ตั้งแต่การเข้าแข่งขันครั้งแรก ทำให้ครั้งนี้เขามีความเชี่ยวชาญมากขึ้น
แต่การสร้างรถจำลองก็ไม่ได้สำเร็จในครั้งเดียว เพราะเมื่อผลิตชิ้นส่วนผ่านเครื่องพิมพ์สามมิติและนำมาประกอบเป็นตัวรถเพื่อทดสอบความเร็ว ก็ยังพบปัญหาเรื่องขนาด หรือชิ้นส่วนที่ไม่ลงตัว ทำให้ปุณณ์และเคนช่วยกันปรับแก้แบบ และทดสอบกันอีกหลายครั้งจนได้รถที่พร้อมสำหรับการแข่งขัน
ในระหว่างนั้น สมาชิกอีก 3 คนต่างก็พัฒนางานในความดูแลของตัวเองเช่นกัน แอปเปิ้ล – วิมลเรขา โสมภีร์ รับผิดชอบ Graphic Design ออกแบบโลโก้ทีม เสื้อทีม และพื้นที่บูทจัดแสดงผลงาน ส่วน ปอ – ณัฏฐ์ ทิพย์จันทร์ สมาชิกใหม่ของทีมในปีนี้ รับผิดชอบการบริหารงบประมาณและทรัพยากร ขณะที่ พลอย ช่วยประสานงานและจัดหาสปอนเซอร์
นอกจากนี้ ทุกคนยังต้องร่วมกันฝึกซ้อมนำเสนอแผนงาน ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นการเรียนรู้แบบ STEM ที่เน้นการลงมือทำจริง ตั้งแต่การคิดวิเคราะห์ ออกแบบ ทดลอง แก้ปัญหา ไปจนถึงการใช้ความคิดสร้างสรรค์ การสื่อสาร และการทำงานร่วมกับผู้อื่น ซึ่งล้วนเป็นทักษะแห่งอนาคตที่จำเป็นต่อการเรียนรู้และการทำงานในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
บทเรียนการสื่อสารนอกห้องเรียน
หนึ่งองค์ประกอบสำคัญที่หลายคนในทีมคิดว่าท้าทายที่สุดคือ การเข้าพบผู้บริหารจากบริษัทต่างๆ เพื่อขอสปอนเซอร์
“ตอนแรกๆ ตื่นเต้นค่ะ แล้วก็ชิน” พลอย ซึ่งรับหน้าที่ประสานงานจัดหาสปอนเซอร์โดยตรง เล่าถึงความรู้สึก ขณะที่แอปเปิล เล่าเสริมว่า “พวกเราต้องใช้ทักษะการสื่อสารแบบเยอะเลยค่ะ เขินด้วย”
ส่วน ปอ ที่เพิ่งเข้าร่วมทีมเป็นปีแรก มองว่างานนี้เป็นงานที่สนุกมาก “ทุกคนในทีมได้มีส่วนร่วมที่จะไปพูดคุยกับสปอนเซอร์ ไปโน้มน้าวให้เขามาซัพพอร์ตครับ เราต้องซ้อมแนะนำตัว ทำ Canva และ PowerPoint ให้น่าสนใจ”
อย่างไรก็ดี งานนี้กลับกลายเป็นบทพิสูจน์พัฒนาการด้านทักษะการสื่อสาร ที่เคยถูกมองว่าเป็นข้อจำกัดของบุคคคลออทิสติก อาจารย์ชูศักดิ์ จันทยานนท์ ผู้ก่อตั้งและประธานมูลนิธิออทิสติกไทย ซึ่งติดตามการเติบโตของทีมมาตลอด 3 ปี สังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงนี้อย่างชัดเจน
“พวกเขาสามารถสื่อสารกับคนอื่นในสังคมได้ดี รู้จักเรียบเรียงความคิด ใช้ภาษาได้อย่างมีมาตรฐาน โดยเฉพาะในเรื่องของงานที่นำเสนอ”
ศูนย์เรียนรู้ดิจิทัลเพื่อบุคคลออทิสติกและครอบครัว (Autism Digital Learning Center) เบื้องหลังทักษะด้านเทคโนโลยี
“งานด้าน STEM เป็นงานยากมากสำหรับเด็กกลุ่มออทิสติก” อาจารย์ชูศักดิ์ เกริ่นขึ้นก่อนอธิบายว่า “โปรแกรมที่ใช้ในการแข่งขันมีความยากในระดับของอาชีวศึกษาหรือมหาวิทยาลัย แต่กลุ่มเด็กออทิสติก ซึ่งเป็นเด็กที่อยู่นอกระบบโรงเรียนก็สามารถเรียนรู้และใช้งานได้ แสดงได้เห็นว่า เมื่อเรียนรู้ในเรื่องที่สนใจ พวกเขาก็สามารถพัฒนาความสามารถของตัวเองได้”
ขณะที่เบื้องหลังความสามารถในการใช้เทคโนโลยีของทีม AU Virtus มีผลมาจากการเรียนรู้ใน ศูนย์เรียนรู้ดิจิทัลเพื่อบุคคลออทิสติกและครอบครัว (ADLC) ที่ทรู คอร์ปอเรชั่น โดยทรูปลูกปัญญา ร่วมกับมูลนิธิออทิสติกไทย พัฒนาขึ้น ส่งเสริมทักษะด้านเทคโนโลยีให้บุคคลออทิสติก ซึ่งมีพร้อมทั้งคอมพิวเตอร์ อินเทอร์เน็ต โปรแกรมเรียนรู้ด้านเทคโนโลยีสำหรับบุคคลออทิสติก ตลอดจนโปรแกรมการใช้งานต่างๆ
รมมุก เพียจันทร์ รองหัวหน้าฝ่ายทรูปลูกปัญญา อีกหนึ่งผู้ที่ได้เห็นการเติบโตของของทีมมาตลอด 3 ปีเล่าว่า “น้องๆ ทีม AU Virtus คือผลผลิตของ Autism Digital Learning Center พวกเขาคุ้นเคยกับการฝึกใช้เทคโนโลยีและมีทักษะดิจิทัล การแข่งครั้งนี้ก็เป็นการฝึกปรือฝีมือและทักษะเพิ่มขึ้น โดยใช้โปรแกรม Autodesk CAD/CAM ในการออกแบบรถแข่งจำลอง ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องยากสำหรับน้องๆ ทางทรูปลูกปัญญา ได้สนับสนุนเครื่องมือต่างๆ เพิ่มเติมให้พวกเขามีความมั่นใจ แสดงให้เห็นกรรมการแข่งขันเห็นว่าพวกเขามีศักยภาพ เรียกว่าครั้งนี้ได้ใช้ ห้อง Autism Digital Learning Center อย่างเต็มประสิทธิภาพ”
นอกจากนี้ยังมีพลังของทีม Mentor จากความร่วมมือระหว่าง มูลนิธิออทิสติกไทย ทรูปลูกปัญญาและนิสิตคณะบริหารธุรกิจเพื่อสังคม มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ที่ร่วมเป็นพี่เลี้ยง ถ่ายทอดความรู้ และสนับสนุนการพัฒนาทีม AU Virtus ตลอดเส้นทางการแข่งขัน สะท้อนพลังของคนรุ่นใหม่ที่ร่วมกันสร้างโอกาสให้เยาวชนออทิสติกได้เติบโตอย่างเต็มศักยภาพ
จากผู้เข้าแข่งขัน สู่ผู้ถ่ายทอดความรู้
ในวันแข่งขัน ปุณณ์รับหน้าที่เป็น Racer ผู้ควบคุมการปล่อยรถแข่งด้วยการกดปุ่มให้ได้จังหวะที่รวดเร็วที่สุด ความแม่นยำและปฏิกิริยาตอบสนองของปุณณ์ช่วยให้ทีมทำผลงานได้ดีในสนาม สามารถเอาชนะคู่แข่งและผ่านเข้าสู่รอบต่อไป
การแข่งขัน STEM Racing Thailand National Finals 2026 จบลงด้วยความสำเร็จครั้งสำคัญ เมื่อทีม AU Virtus คว้ารางวัลอันดับ 3 ประเภท Overall Award รุ่น Development Class จากทั้งหมด 14 ทีม ซึ่งเป็นรางวัลที่พิจารณาผลงานภาพรวมของการแข่งขัน
นอกจากนี้ ทีมยังทำผลงานติดอันดับ Top 3 ในด้านสำคัญ ทั้ง Verbal Presentation การนำเสนอแผนงานและเทคนิค STEM เป็นภาษาอังกฤษ Sponsorship & Marketing การตลาดและจัดหาผู้สนับสนุน Team Identity การสร้างอัตลักษณ์ทีม และ Judges’ Choice ผลงานโดดเด่นที่ได้รับการคัดเลือกจากคณะกรรมการ
แต่สำหรับสมาชิก AU Virtus ความสำเร็จไม่ได้หยุดอยู่ที่รางวัล “ปีหน้าอยากให้มีทีมออทิสติกเข้ามาเพิ่มค่ะ เราจะได้ไปเทรนให้น้อง ๆ เข้ามาแข่งด้วย” พลอยเล่าถึงความตั้งใจที่จะนำประสบการณ์ของทีมไปถ่ายทอดให้รุ่นน้อง ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางของทรูปลูกปัญญาและมูลนิธิออทิสติกไทย ที่ต้องการต่อยอดสมาชิก AU Virtus สู่การเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ด้าน STEM ให้เยาวชนออทิสติกรุ่นต่อไป
จากวันที่เริ่มต้นแข่งขันในรุ่น Entry Class จนก้าวขึ้นมาคว้ารางวัลในรุ่น Development Class สมาชิกทั้งห้าคนได้พิสูจน์ความสามารถผ่านการลงมือทำ แต่สิ่งที่พวกเขาอยากให้คนภายนอกมองเห็นมากกว่าความสำเร็จในการแข่งขัน คือศักยภาพของบุคคลออทิสติกที่แต่ละคนมีความแตกต่างหลากหลาย ดังที่แอปเปิ้ลพูดแทนความรู้สึกของเธอและเพื่อนๆ ไว้ว่า
“พวกเราอาจมีจุดอ่อนนิด ๆ หน่อย ๆ บางสเปกตรัมก็มีความแตกต่างกันไป เรามีความหลากหลาย แต่สามารถทำได้เหมือนคนปกติค่ะ”
